Trancedans - de droom van onze planeet dansen
  de Droom van onze Planeet dansen!

Vodou - dansen met de Lwa


      door: Els Van Sonhoven

De oorsprong van Vodou ligt in Afrika, in Benin is het zelfs de staatsgodsdienst. Vanaf de 17e eeuw werden mensen van verschillende Afrikaanse culturen naar Haïti verscheept om er als slaven op de suiker- en koffieplantages te werken. In de Haitiaanse Vodou-verhalen valt de verbanning uit het paradijs dan ook samen met de slavenhandel.

De Afrikaanse spirituele tradities smolten samen met die van de oorspronkelijke bevolking van Haïti, aangevuld met het voorchristelijke geloof uit Schotland en Ierland. Later werd ook het katholicisme geïntegreerd, waarbij engelen en heiligen werden herkend als dezelfde spirits die binnen Vodou al jaren werden aanbeden.

Tijdens de slavernij op Haïti stonden er zware straffen op het beoefenen of zelfs maar praten over Vodou. De gemiddelde overlevingsduur van een slaaf op Haïti was slechts twee jaar. Geheimhouding was nodig voor overleven en overlevering van deze traditie, maar de laatste jaren groeit de openheid over het Vodou-wereldbeeld en de rituelen.

Binnen de Haitiaanse Vodou is Bondye (van het Franse ‘Bon Dieu’) de schepper van het universum. Het spirituele universum is verdeeld in 3 werelden. De bovenwereld wordt Gine genoemd en is de plaats waar de Lwa leven, spirits die bemiddelen tussen Bondye en de dagelijkse realiteit. De bodemloze wateren vormen de onderwereld, en de middenwereld bestaat uit de natuur en de marktplaats. De wereldboom, omcirkeld door de kosmische slangen Dambala en Ayida Wedo, verbindt de drie werelden met elkaar.

Er bestaan honderden Lwa die tot verschillende families behoren. De Lwa geven bescherming en steun aan de gemeenschap en iedereen wordt geboren met een eigen Lwa die hem/haar beschermt. Zo is Azaka Mede de spirit van aarde en landbouw, Gran Bwa is de natuurspirit, Erzulie is de spirit van de liefde in al haar vormen, Baron is de spirit van de doden en de beschermer van de pasgeboren kinderen.

Vodou-ceremonies worden gehouden in een Houmfort (tempel), en muziek en dans zijn daar altijd een onderdeel van. Elke Lwa-familie heeft haar eigen dansen en daarmee corresponderende ritmes. De drum is de drijvende kracht, de stem van de voorouders en de verbinding tussen de wereld van het bekende en het onbekende. Het ritme van de drum verandert de hersenactiviteit van de dansers zodat ze contact maken met de andere wereld. Een Vodou-ceremonie is succesvol als enkele Lwa zich openbaren via het lichaam van de dansers.

De Houngan (priesters) of Mambo (priesteressen) leiden de ceremonies, en worden daarbij geassisteerd door de Hounsi (geïnitieerden). Priester(es) wordt men na drie initiaties. Om zich te verzekeren van de bescherming van de Lwa, ondergaan veel mensen in Haïti de eerste initiatie, waarbij ze enkele dagen en nachten geblinddoekt in de tempel verblijven. Wanneer ze tevoorschijn komen uit de duisternis zijn ze spiritueel rijpe volwassenen, wiens ogen zijn schoongewassen door de duisternis. En zo sluit Vodou aan bij verschillende mystieke tradities van over heel de wereld, waarbij de mysticus zich terugtrekt in de duisternis van een grot om zijn geconditioneerde leven achter zich te laten en verlichting te vinden.

Vodou-diensten zijn zeer liturgisch, met vaste onderdelen die oraal worden overgedragen, en zijn tegelijkertijd flexibel genoeg om nieuwe elementen te integreren zodat het een levendige hedendaagse volksreligie blijft. Haïti is het armste land van het Westelijk halfrond. De laatste 20 jaar verhuisden dan ook veel Haitianen naar de Verenigde Staten, en ontstonden veel internationale Vodou-centra in steden buiten Haiti, zoals New York en Miami. Vodou heeft veel veranderingen ondergaan voor en na Haïti en blijft dynamisch.

Fotografe Stephanie Keith ontmoette een Houngan op een Boeddhistische interreligieuze bijeenkomst in New York. Hij nodigde haar uit om de religieuze wereld van Haïti te beleven en fotograferen. De foto’s bij dit artikel zijn hiervan het resultaat. Je kan ook een filmpje van haar bekijken via deze link.

Aiibobo! (halleluiah!)

© Els Van Sonhoven, maart 2009
www.MoederAarde.org

Bron: Ross Heaven - Vodou Shaman

foto's: www.StephanieKeith.com